Sayı nasıl yuvarlanır?
Hangi basamakta duracağını belirle ve sağındaki ilk basamağa bak. 3,14159'u iki ondalığa yuvarlarken üçüncü basamak 1'dir, 5'ten küçük olduğu için sonuç 3,14 olur.
Atılan ilk basamak 5 ya da daha büyükse kalan son basamak bir artar: 2,675 → 2,68 ve 1250 → 1300 (yüzlük). Basamak 9 ise elde sola taşınır: 9,96 → 10,0.
Eksi sayılarda en yakına yuvarlama sıfırdan uzağa yapılır: −2,5 → −3. Yukarı (tavan) her zaman büyük sayıya gider (−2,1 → −2), aşağı (taban) küçüğe gider (−2,1 → −3), kesme ise basamakları siler (−2,9 → −2).
Yarımı çifte yönteminde tam yarımlar en yakın çift sayıya gider: 2,5 → 2, 3,5 → 4. Çok sayıda değer toplanırken yukarı yönlü birikimli hatayı önler; ölçüm sonuçlarında ve bankacılıkta kullanılır.
Anlamlı basamakta sayının ilk sıfır olmayan basamağından başlanarak sayılır: 0,000123456 üç anlamlı basamakla 0,000123; 123456 iki anlamlı basamakla 120000 olur.
Formül
- En yakına
atılan ilk basamak ≥ 5 ise son basamak + 1- Yukarı · aşağı
tavan ⌈x⌉ · taban ⌊x⌋ (seçilen basamakta)- Yarımı çifte
tam yarımda son basamak çift olacak şekilde
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (Sayı: 3,1416, Neye göre yuvarlansın?: Basamağa (ondalık, onluk, yüzlük…), Basamak: 2 ondalık (yüzde birler), Yuvarlama yöntemi: En yakına (yarım yukarı)) hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Hedef | 2 ondalık (yüzde birler) → 10^-2 birimine | 3,14 |
| Kural | En yakına (yarım yukarı): Atılan ilk basamak 1 (5'ten küçük): olduğu gibi | 3,14 |
| Yuvarlanmış sayı | 3,14 |
Örneğin tablosu (7 satır)
| Basamak | En yakına (yarım yukarı) |
|---|---|
| Tam sayıya (birler) | 3 |
| 1 ondalık (onda birler) | 3,1 |
| 2 ondalık (yüzde birler) | 3,14 |
| 3 ondalık (binde birler) | 3,142 |
| Onluğa (en yakın 10) | 0 |
| Yüzlüğe (en yakın 100) | 0 |
| Binliğe (en yakın 1.000) | 0 |
Kaynaklar
- NIST SP 811 (2008) Ek B.7 — Rounding Numbers (sayıların yuvarlanması) (erişim 04.11.2026)
- Wolfram MathWorld — Nearest Integer Function, Floor, Ceiling (yuvarlama türleri) (erişim 04.11.2026)
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Sayı en fazla 15 anlamlı basamakla girilir; daha uzun sayılar tarayıcıda zaten yuvarlanmış olarak gelir.
- Hesap ondalık yazım üzerinden yapılır: 2,675 iki ondalığa 2,68 çıkar (bazı programlardaki ikili kayan nokta kaynaklı 2,67 sonucu oluşmaz).
- Para tutarlarında yasal yuvarlama kuralları (ör. vergi hesabında kuruş) hesaplayıcının kendi sayfasında uygulanır; bu sayfa genel matematik yuvarlamasıdır.
- Kesirli sonuçlar için ondalık sayıyı kesre çevirme sayfasını kullan.
Sıkça sorulan sorular
5 yukarı mı yuvarlanır aşağı mı?
Okulda ve günlük kullanımda 5 ve üstü yukarı yuvarlanır: 2,45 bir ondalığa 2,5 olur. Yarımı çifte yönteminde ise 2,45 → 2,4 (çift), 2,55 → 2,6 olur.
Virgülden sonra iki basamak nasıl yuvarlanır?
Üçüncü ondalık basamağa bak: 5 ya da büyükse ikinci basamağı bir artır, değilse at. 7,8462 → 7,85; 7,8449 → 7,84.
Onluğa ve yüzlüğe yuvarlama nedir?
Sayıyı en yakın 10'un ya da 100'ün katına götürmektir. 47 onluğa 50, 1234 yüzlüğe 1200, 1250 yüzlüğe 1300 olur.
Anlamlı basamak nedir?
Bir sayının ölçü hassasiyetini gösteren basamaklardır; baştaki sıfırlar sayılmaz. 0,00450 üç anlamlı basamaklıdır (4, 5 ve sondaki 0).
Yukarı yuvarlama ile en yakına yuvarlama farkı nedir?
Yukarı yuvarlamada atılan kısım sıfırdan büyükse hep bir üst değere gidilir: 2,01 tam sayıya yukarı 3, en yakına 2 olur. Paket, otobüs ya da kutu sayısı gibi eksik kalmaması gereken hesaplarda yukarı yuvarlama kullanılır.