Gelir vergisi nasıl hesaplanır?
Gelir Vergisi Kanunu m.103'teki tarife her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir ve Gelir İdaresi tarafından ilan edilir. Hesaplayıcı seçtiğin yılın tarifesini kullanır.
Matrahın birinci dilime giren kısmı en düşük oranla, sonraki dilime giren kısmı bir üst oranla vergilendirilir. Bu nedenle bir üst dilime geçmek tüm gelirin daha yüksek oranla vergilenmesi anlamına gelmez; yalnızca sınırı aşan kısım etkilenir.
Ücret gelirleri için üçüncü dilimin üst sınırı daha yüksektir. Kira, serbest meslek ve ticari kazanç gibi gelirlerde ücret dışı tarife uygulanır.
Ortalama oran, toplam verginin matraha bölümüdür. Marjinal oran ise matraha eklenecek bir sonraki liranın vergilendirileceği orandır.
Formül
- Dilim vergisi
(min(matrah, dilim üst sınırı) − dilim alt sınırı) × dilim oranı- Gelir vergisi
Σ dilim vergileri- Ortalama oran
gelir vergisi ÷ matrah × 100
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (Gelir yılı: 2026, Gelir türü: Ücret dışı (kira, serbest meslek, ticari kazanç…), Yıllık vergi matrahı (TL): 1.000.000,00 TL) güncel veri setine göre hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| 0 – 190.000 TL dilimi | 190.000 × %15 | 28.500,00 TL |
| 190.000 – 400.000 TL dilimi | 210.000 × %20 | 42.000,00 TL |
| 400.000 – 1.000.000 TL dilimi | 600.000 × %27 | 162.000,00 TL |
| Toplam gelir vergisi | dilim vergilerinin toplamı | 232.500,00 TL |
| Hesaplanan gelir vergisi | 232.500,00 TL |
Örneğin tablosu (5 satır)
| Dilim üst sınırı (TL) | Oran |
|---|---|
| 190.000 | %15 |
| 400.000 | %20 |
| 1.000.000 | %27 |
| 5.300.000 | %35 |
| üzeri | %40 |
Güncel oranlar ve veriler
Gelir vergisi tarifesi (ücret dışı gelirler, GVK 103)
Gelir vergisi tarifesi (ücret gelirleri, GVK 103)
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.21 (konut kira istisnası), m.74 (götürü gider), m.94 (tevkifat), m.103 (tarife) (erişim 31.10.2026)
- GİB — Gelir Vergisi Tarifesi 2026 (GVK m.103, 332 Seri No.lu GV Genel Tebliği) (erişim 31.10.2026)
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Matrahı sen girersin: indirimler (sağlık, eğitim, bağış, sigorta primi), istisnalar ve zarar mahsubu hesaba katılmaz.
- Yıl içinde kesilen stopaj ve ödenen geçici vergi mahsup edilmez; sonuç hesaplanan vergidir.
- Aylık bordrodaki kümülatif matrah ve asgari ücret istisnası için maaş hesaplayıcısını kullan.
- Beyanname damga vergisi eklenmez.
Sıkça sorulan sorular
Bir üst dilime geçersem tüm gelirim yüksek orandan mı vergilenir?
Hayır. Yalnızca dilim sınırını aşan kısım o dilimin oranıyla vergilenir; alt dilimlere düşen kısım kendi oranında kalır.
Ücret ve ücret dışı tarife arasındaki fark nedir?
Tarifenin ilk iki dilimi aynıdır. Üçüncü dilimin üst sınırı ücret gelirlerinde daha yüksektir; bu yüzden aynı matrahta ücret geliri biraz daha az vergilendirilir.
Kira gelirimin vergisini bununla hesaplayabilir miyim?
Matrahı biliyorsan evet. İstisna, götürü gider ve stopaj mahsubunu da hesaba katmak için kira geliri vergisi hesaplayıcısını kullan.
Tarife ne zaman değişir?
Her yıl ocak başında, önceki yılın yeniden değerleme oranına göre Gelir Vergisi Genel Tebliği ile yeniden belirlenir.
Marjinal oran neden önemli?
Ek bir gelir elde ettiğinde bu gelirin ne kadarının vergiye gideceğini gösterir; ek iş, kira ya da serbest meslek kararlarında bu oranı esas al.