Tarif nasıl ölçeklenir?
Çarpan, yeni kişi sayısının tarifteki kişi sayısına bölünmesiyle bulunur. Sonuç birden büyükse tarif büyür, küçükse küçülür.
Tarifteki her miktar, birimi ne olursa olsun (gram, adet, bardak) aynı çarpanla çarpılır. Birimleri listeye yazmana gerek yoktur; yeni miktarlar aynı sırayla aynı birimde verilir.
Yumurta gibi bölünemeyen malzemelerde sonucu en yakın tam sayıya yuvarla; yarım yumurta gerekiyorsa çırpıp yarısını kullanabilirsin.
Tuz, baharat, maya ve kabartma tozunu büyük ölçeklemede çarpanın biraz altında başlat ve tadına bakarak tamamla. Kap ve tepsi boyutu değişiyorsa Kek Kalıbı Ölçü Çevirme ile kalıp çarpanını da kontrol et.
Formül
- Çarpan
k = yeni kişi sayısı ÷ tarifteki kişi sayısı- Yeni miktar
Yeni miktar = tarifteki miktar × k
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (Tarif kaç kişilik?: 4, Kaç kişilik yapılacak?: 6, Malzeme miktarları: 500; 2; 1,5; 200) hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Çarpan | 6 ÷ 4 | 1,5 × |
| Yeni miktar | her miktar × çarpan | 750; 3; 2,25; 300 |
| Çarpan | 1,5 × |
Örneğin tablosu (4 satır)
| # | Tarifteki miktar | Yeni miktar |
|---|---|---|
| 1 | 500 | 750 |
| 2 | 2 | 3 |
| 3 | 1,5 | 2,25 |
| 4 | 200 | 300 |
Kaynaklar
- Dr. Oetker Türkiye Deneme Mutfağı — Ölçü Tablosu (200 ml su bardağı, 100 ml çay bardağı; malzemeye göre gram) (erişim 31.10.2026)
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Pişirme süresi ve sıcaklığı ölçeklenmez; büyük tencerede kaynama ve pişme süresi uzar.
- Baharat, tuz ve kabartıcılar doğrusal ölçeklenmeyebilir.
- Birim dönüşümü yapılmaz; gram-bardak çevirisi için Mutfak Ölçü Çevirme'yi kullan.
Sıkça sorulan sorular
4 kişilik tarifi 2 kişiye nasıl indiririm?
Tüm malzemeleri ikiye böl (çarpan 0,5). Pişirme süresi genellikle biraz kısalır; kontrol ederek pişir.
Yumurta sayısı kesirli çıkarsa ne yapmalıyım?
En yakın tam sayıya yuvarla. Hamur işlerinde yarım yumurta gerekiyorsa yumurtayı çırpıp yaklaşık yarısını kullan.
Baharatı da aynı oranda artırmalı mıyım?
Büyük ölçeklemede baharat ve tuzu çarpanın biraz altında başlatıp tadına göre tamamlamak daha güvenlidir.
Malzemeleri hangi formatta yazmalıyım?
Yalnızca miktarları sırayla yaz: '500; 2; 1,5'. Ondalık için virgül kullan, miktarları noktalı virgül, boşluk ya da satır sonuyla ayır.