Bedelli ve bedelsiz sonrası fiyat nasıl hesaplanır?
Oranlar ondalığa çevrilir: %50 bedelsiz n1 = 0,5; %25 bedelli n2 = 0,25. Rüçhan hakkı kullanım fiyatı (R) 1 TL nominal pay için ödenecek tutardır, çoğunlukla 1 TL'dir.
Formül: (40 + 0,25 × 1 − 0,40) ÷ (1 + 0,5 + 0,25) = 22,771. Borsa İstanbul teorik fiyatı virgülden sonra üç haneyle hesaplar.
Rüçhan hakkının referans fiyatı (Ft − R) × n2'dir: (22,771 − 1) × 0,25 = 5,443. Bu, bedelli hakkını kullanmak istemeyenin hakkını satarak alabileceği teorik değerdir.
Fiyat (temettü ve bedelsiz sonrası) rüçhan kullanım fiyatının altındaysa Borsa kuralı gereği bedelli oranı hesaba katılmaz (n2 = 0).
Pay adedini girersen artırım sonrası pay sayın ve bedelli için ödeyeceğin tutar hesaplanır: 1000 pay, %50 bedelsiz ve %25 bedelliyle 1750 pay olur, bedelli için 250 TL ödersin.
Formül
- Teorik fiyat
Ft = (Fk + n2 × R − T) ÷ (1 + n1 + n2)- Rüçhan hakkı referans fiyatı
Fr = (Ft − R) × n2- Yeni pay adedi
Adet × (1 + n1 + n2)
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (Son kapanış fiyatı (TL): 40, Bedelsiz artırım oranı (%): %50, Bedelli (rüçhan) oranı (%): %25, Rüçhan hakkı kullanım fiyatı (TL): 1, Aynı gün brüt temettü (TL/pay, isteğe bağlı): 0,4, Elindeki pay adedi (isteğe bağlı): 1000) hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Oranlar | n1 (bedelsiz) = 0,5, n2 (bedelli) = 0,25, R = 1, T = 0,4 | 1,75 |
| Teorik fiyat | (40 + 0,25 × 1 − 0,4) ÷ (1 + 0,5 + 0,25) | 22,771 TL/pay |
| Rüçhan hakkı referans fiyatı | (22,771 − 1) × 0,25 | 5,443 TL/hak |
| Teorik fiyat | 22,771 TL/pay |
Kaynaklar
- Borsa İstanbul — Özsermaye Hallerinde Payların Teorik/Referans Fiyatlarının Belirlenmesi Prosedürü (05.PRO.01, rev. 03, 06.04.2026) m.6-7 (erişim 01.11.2026)
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Teorik fiyattır; Borsa açılışta fiyat adımına yuvarlar ve fiyat limitlerini buna göre belirler.
- Rüçhan hakları tamamen kısıtlanarak yapılan halka arz, birleşme ve bölünme işlemleri bu formülle hesaplanmaz.
- Kesin oranlar ve tarihler şirketin KAP açıklamasındadır.
- Küsurat payların işlemi ayrıca yapılır.
Sıkça sorulan sorular
Bedelsiz sermaye artırımı payı ucuzlatır mı?
Fiyat düşer ama pay sayın aynı oranda artar; toplam değer değişmez. %100 bedelsizde 50 TL'lik bir pay yerine 25 TL'lik iki pay olur.
Bedelli ile bedelsiz arasındaki fark nedir?
Bedelsizde yeni paylar şirketin iç kaynaklarından ücretsiz verilir. Bedellide yeni payı almak için rüçhan kullanım fiyatını ödersin.
Rüçhan hakkı nedir?
Mevcut ortağın bedelli artırımda yeni payları öncelikle alma hakkıdır. Kullanmak istemezsen hakkı borsada satabilirsin.
Hesap Borsa İstanbul'un açıkladığı fiyatla aynı mı?
Borsa İstanbul'un özsermaye halleri prosedüründeki formül kullanılır. Açılışta fiyat adımına yuvarlama yapıldığı için birkaç kuruş fark görülebilir.