Reel getiri nasıl hesaplanır?
Getiri ve enflasyon aynı dönem için olmalı: 12 aylık mevduat getirisini 12 aylık TÜFE değişimiyle, 3 aylık getiriyi 3 aylık enflasyonla karşılaştır.
Fisher denklemi: (1 + 0,45) ÷ (1 + 0,33) − 1 = %9,02. Basit fark (%12) yüksek enflasyonda reel getiriyi olduğundan fazla gösterir.
Başlangıç tutarı girersen dönem sonu nominal tutar ile alım gücünü korumak için gereken tutar karşılaştırılır. 100.000 TL, %45 getiriyle 145.000 TL olur; %33 enflasyonda alım gücünü korumak için 133.000 TL gerekir, reel kazanç 12.000 TL'dir.
Getiri olarak net (vergi sonrası) getiriyi girmek daha doğru sonuç verir; mevduatta stopaj düşülmüş getiriyi mevduat hesaplayıcısından alabilirsin.
Formül
- Reel getiri (Fisher)
r = (1 + i) ÷ (1 + π) − 1- Basit yaklaşım
r ≈ i − π (düşük oranlarda geçerli)- Reel kazanç (TL)
A × (1 + i) − A × (1 + π)
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (Nominal getiri (%): %45, Aynı dönemin enflasyonu (%): %33, Başlangıç tutarı: 100.000,00 TL) hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Reel getiri (Fisher) | (1 + 45 ÷ 100) ÷ (1 + 33 ÷ 100) − 1 | %9,0226 |
| Basit yaklaşım (karşılaştırma) | 45 − 33 | %12 |
| Dönem sonu tutar | 100.000 × (1 + 45 ÷ 100) | 145.000,00 TL |
| Reel getiri | %9,0226 |
Kaynaklar
Bu hesap dönemsel bir veri kullanmaz; yukarıdaki formülle tamamen tarayıcında yapılır.
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Enflasyon oranını sen girersin; TÜİK ya da başka bir endeks otomatik çekilmez. Kişisel enflasyonun resmî TÜFE'den farklı olabilir.
- Vergi, komisyon ve kur farkı ayrıca hesaplanmaz; girdiğin getiri net değilse sonuç olduğundan iyi görünür.
- Geçmiş reel getiri geleceğin göstergesi değildir.
Sıkça sorulan sorular
Reel getiri ile nominal getiri farkı nedir?
Nominal getiri paranın TL olarak ne kadar arttığını, reel getiri ise o parayla ne kadar fazla mal ve hizmet alabildiğini gösterir.
Neden getiriden enflasyonu çıkarmak yetmez?
Enflasyon kazandığın faizin de değerini düşürür. Bu yüzden oranlar çıkarılmaz, bölünür; fark yüksek enflasyonda birkaç puanı bulur.
Mevduat faizi enflasyonu yeniyor mu?
Net mevduat getirisini ve aynı dönemin TÜFE değişimini gir. Reel getiri pozitifse mevduat alım gücünü korumuş ve artırmıştır.
Reel faiz negatif olursa ne olur?
Paran TL olarak artsa bile alım gücü azalır. %30 getiri ve %45 enflasyonda reel kayıp yaklaşık %10,3'tür.