Ortalama maliyet nasıl hesaplanır?
Her alımın tutarını bul: adet × birim fiyat. 5 gram altın 2.000 TL'den 10.000 TL, 3 gram 2.500 TL'den 7.500 TL eder.
Tutarları ve adetleri ayrı ayrı topla, toplam tutarı toplam adede böl. Fiyatların basit ortalaması, adetler farklıysa yanlış sonuç verir.
Güncel fiyat girersen kâr/zarar oranı (güncel fiyat ÷ ortalama maliyet − 1) ile hesaplanır. Maliyetin altına düştüğün alımlar ortalamayı aşağı çeker; buna maliyet düşürme denir.
Satış yaptıysan kalan adetlerin ortalama maliyeti değişmez (ağırlıklı ortalama yönteminde); yalnızca adet azalır.
Formül
- Ağırlıklı ortalama maliyet
Σ(adetᵢ × fiyatᵢ) ÷ Σ adetᵢ- Kâr / zarar oranı
(güncel fiyat ÷ ortalama maliyet − 1) × 100
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (1. alım: adet (lot, gram): 100, 1. alım: birim fiyat: 50, 2. alım: adet (lot, gram): 200, 2. alım: birim fiyat: 40, Güncel fiyat (isteğe bağlı): 45) hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Toplam maliyet | 100 × 50 + 200 × 40 | 13.000,00 TL |
| Ortalama maliyet | 13.000 ÷ 300 | 43,33 TL |
| Kâr / zarar oranı | (45 ÷ 43,3333 − 1) × 100 | %3,85 |
| Ortalama maliyet | 43,33 TL |
Örneğin tablosu (2 satır)
| Alım | Adet | Fiyat | Tutar |
|---|---|---|---|
| 1. alım | 100 | 50 | 5.000 |
| 2. alım | 200 | 40 | 8.000 |
Kaynaklar
Bu hesap dönemsel bir veri kullanmaz; yukarıdaki formülle tamamen tarayıcında yapılır.
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Aracı kurum komisyonu, BSMV, borsa payı ve vergiler maliyete eklenmez; bunları birim fiyata dahil edebilirsin.
- Bedelsiz ve bedelli sermaye artırımı, temettü gibi işlemler adet ve maliyeti değiştirir; bunları ayrı bir alım olarak girmen gerekir.
- Vergi beyanında kullanılan maliyet yöntemi (ör. ilk giren ilk çıkar) farklı olabilir; resmî hesap için aracı kurum ekstreni esas al.
Sıkça sorulan sorular
Hisse ortalama maliyeti nasıl hesaplanır?
Her alımda ödediğin tutarları topla ve toplam lot sayısına böl. Komisyonu dahil etmek istersen alım tutarına ekle.
Maliyet düşürmek ne demek?
Elindeki varlıktan, ortalama maliyetinin altında bir fiyattan yeniden almaktır. Ortalama maliyet düşer ama toplam riskin artar.
Altın ortalama maliyeti gramla hesaplanır mı?
Evet. Adet yerine gram, birim fiyat yerine gram fiyatını gir; çeyrek altın için adet ve adet fiyatını kullan.
Satış yapınca ortalama maliyet değişir mi?
Ağırlıklı ortalama yönteminde satış, kalan adetlerin maliyetini değiştirmez; yalnızca adet azalır. Yeni alım yaptığında ortalama yeniden hesaplanır.