İnşaat alanı nasıl hesaplanır?
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'ne göre emsal (KAKS), yapının bütün kat alanlarının toplamının imar parseli alanına oranıdır. Parsel alanı emsalle çarpılınca emsale esas toplam inşaat alanı bulunur.
TAKS (taban alanı katsayısı), binanın zemine oturan izdüşümünün parsele oranıdır. Parsel alanı TAKS ile çarpılınca taban alanı çıkar. Emsal TAKS'a bölündüğünde emsali doldurmak için kaç kat gerektiği görülür.
Hesap, yola ve kamu alanlarına terk edilen kısımlar düşüldükten sonra kalan net imar parseli alanı üzerinden yapılır (yönetmelik m.5/5).
Otopark, sığınak, asansör ve merdiven gibi bazı alanlar emsale dahil edilmez. Yönetmeliğin 5. maddesinin 8. fıkrasına göre bunların toplamı emsale esas alanın belirli bir oranını aşamaz; bu sınır sonuçta ayrıca gösterilir, yangın merdiveni gibi istisnalar sınıra dahil değildir.
Kat adedini girersen kat başına ortalama alan ve TAKS ile kat adedinin emsalin tamamını kullanmaya yetip yetmediği gösterilir.
Formül
- Emsale esas alan
İnşaat alanı = net parsel alanı × KAKS- Taban alanı
Taban alanı = net parsel alanı × TAKS- Emsali dolduran kat sayısı
Kat ≈ KAKS ÷ TAKS- Emsal harici üst sınır
Emsal harici ≤ emsale esas alan × yönetmelik oranı
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (Net imar parseli alanı (m²): 500, Emsal (KAKS): 1,5, TAKS (isteğe bağlı): 0,3) güncel veri setine göre hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır. Veri seti: 01.07.2026.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Emsale esas inşaat alanı | 500 m² × 1,5 | 750 m² |
| Taban alanı | 500 m² × 0,3 | 150 m² |
| Emsali doldurmak için gereken kat | 1,5 ÷ 0,3 | 5 kat |
| Emsal harici üst sınır | 750 × 0,3 | 225 m² |
| Emsale esas inşaat alanı | 750 m² |
Güncel oranlar ve veriler
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr güncel metin): m.4 TAKS/KAKS tanımları, m.5/5 net parsel, m.5/6 TAKS sınırı, m.5/8 emsal harici alanlar (erişim 01.11.2026)
- Resmî Gazete 01.07.2026/33297 — Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik (m.5/6 yeniden düzenlendi) (erişim 01.11.2026)
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Çekme mesafeleri, bina yüksekliği, otopark zorunluluğu ve belediye plan notları hesaba katılmaz.
- Bodrum katların emsale dahil olup olmadığı plan ve yönetmelik hükümlerine göre değişir.
- Sonuç ön fikir içindir; ruhsat projesi ve kesin değerler için imar durumu belgesine ve belediyeye başvur.
Sıkça sorulan sorular
Emsal ile KAKS aynı şey mi?
Evet. Yönetmelik "Katlar alanı katsayısı (KAKS) (Emsal)" tanımını kullanır; ikisi aynı orandır.
Emsal 2 olan 400 metrekare arsaya kaç metrekare inşaat yapılır?
Emsale esas inşaat alanı 400 × 2 = 800 metrekaredir. Otopark, sığınak gibi emsal harici alanlar bu alanın üzerine yönetmelikteki sınır kadar eklenebilir.
TAKS ne demek?
Taban alanı katsayısıdır: binanın zemine oturan alanının parsel alanına oranı. Parselin ne kadarının bina tabanıyla kaplanabileceğini gösterir.
Brüt parsel alanı mı net parsel alanı mı kullanılır?
Yönetmeliğin 5. maddesine göre taban alanı ve emsal hesabı net imar parseli alanı üzerinden yapılır.