Koordinat nasıl dönüştürülür?
Ondalık dereceden derece-dakika-saniyeye: tam kısım derecedir; kalan altmışla çarpılınca dakika, onun da kalanı altmışla çarpılınca saniye çıkar. Güney enlemi ve batı boylamı ondalık gösterimde eksi işaretle, DMS gösteriminde G ve B harfiyle yazılır.
UTM'de zon numarası boylamdan bulunur: (boylam + 180) ÷ 6'nın tam kısmı + 1. Türkiye 35, 36, 37 ve 38. zonlardadır. Doğu değeri zonun orta meridyenine 500000 metre eklenerek, kuzey değeri ekvatordan metre olarak verilir; güney yarım kürede 10000000 metre eklenir.
Dönüşüm Transverse Mercator projeksiyonunun Krüger serisiyle (Karney 2011) WGS84 elipsoidi üzerinde yapılır; zon içinde milimetre düzeyinde doğrudur. Harf, sekiz derecelik enlem bandını gösterir (Türkiye S ve T bantlarında).
Formül
- DMS → ondalık
derece + dakika ÷ 60 + saniye ÷ 3600- UTM zon
⌊(boylam + 180) ÷ 6⌋ + 1- UTM ölçek
k₀ = 0,9996; yanlış doğu 500000 m
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (Elindeki koordinat biçimi: Ondalık derece (39.9208, 32.8541), Enlem (°): 39,9208, Boylam (°): 32,8541) hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Ondalık → DMS | derece = tam kısım; dakika = kalan × 60; saniye = kalan × 60 | 39° 55′ 14,88″ K, 32° 51′ 14,76″ D |
| DMS → ondalık | derece + dakika ÷ 60 + saniye ÷ 3600 | 39,920800, 32,854100 |
| UTM | zon = ⌊(boylam + 180) ÷ 6⌋ + 1; k₀ = 0,9996; yanlış doğu 500000 m (güneyde yanlış kuzey 10000000 m) | 36S 487532 D 4418977 K |
| Derece, dakika, saniye | 39° 55′ 14,88″ K, 32° 51′ 14,76″ D |
Kaynaklar
- USGS Fact Sheet 077-01 — The Universal Transverse Mercator (UTM) Grid (zonlar, k₀ 0,9996, yanlış doğu 500 km) (erişim 01.11.2026)
- C. F. F. Karney — Transverse Mercator with an accuracy of a few nanometers (Krüger serisi) (erişim 01.11.2026)
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Datum dönüşümü (ED50, ITRF, Türkiye'de eski tapu paftaları) yapılmaz; tüm değerler WGS84'tür.
- UTM 80° güney ile 84° kuzey arasında tanımlıdır; kutup bölgeleri için UPS kullanılır.
- Norveç ve Svalbard çevresindeki istisnai zon sınırları uygulanmaz.
Sıkça sorulan sorular
Google Haritalar'daki koordinat hangi biçimde?
Google Haritalar ondalık derece kullanır (ör. 39.9208, 32.8541). Bu değeri girip derece-dakika-saniye ve UTM karşılığını görebilirsin.
Derece dakika saniye nasıl ondalığa çevrilir?
Dakikayı altmışa, saniyeyi üç bin altı yüze bölüp dereceye ekle. Güney ya da batı ise sonucu eksi yap.
Türkiye hangi UTM zonunda?
Türkiye batıdan doğuya 35, 36, 37 ve 38. UTM zonlarına yayılır. Zon, girdiğin boylama göre otomatik bulunur.
UTM'den enlem boylama çevirebilir miyim?
Evet. Biçim olarak UTM'yi seç; zon, yarım küre, doğu ve kuzey değerlerini gir.