Gün doğumu saati nasıl hesaplanır?
Önce Güneş'in o günkü dik açıklığı (gök ekvatoruna göre yüksekliği) ve zaman denklemi (gerçek Güneş ile ortalama Güneş arasındaki fark) bulunur. Bu, ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'nin (NOAA) Güneş hesap yöntemidir.
Güneşin tepe noktasına çıktığı öğle anı boylama göre bulunur: her derece boylam dört dakika fark yaratır. Doğuş ve batış, öğleden saat açısı kadar önce ve sonradır; saat açısı enlem, dik açıklık ve ufuk ölçütünden hesaplanır. Sonuç olay anındaki Güneş konumuyla birkaç kez düzeltilir.
Sivil alacakaranlık, Güneş ufkun altı derece altına inene kadar süren aydınlık dönemdir; sokak lambası gerektirmeyen sabah ve akşam aydınlığını gösterir. Saatler Türkiye saatiyle (TSİ) verilir. İl seçeneği il merkezinin koordinatını kullanır; ilçe için kendi koordinatını gir.
Formül
- Öğle (UTC, dakika)
720 − 4 × boylam − zaman denklemi- Saat açısı
cos H = cos 90,833° ÷ (cos φ · cos δ) − tan φ · tan δ- Doğuş / batış
öğle ∓ 4 × H (dakika)
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (Konum: İl merkezi seç, İl: Ankara, Tarih: 21.06.2026) hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Konum | Ankara (il merkezi): enlem 39.9358, boylam 32.8387 | |
| Tarih | 21.06.2026 Pazar | |
| Doğuş / batış ölçütü | Güneş merkezi ufkun 0,833° altında (kırılma + yarıçap) | zenit 90,833° |
| UTC doğuş / öğle / batış | 02:20 / 09:50 / 17:21 | |
| Ankara (il merkezi), 21.06.2026 gün doğumu | 05:20 |
Kaynaklar
- NOAA Global Monitoring Laboratory — General Solar Position Calculations (gün doğumu ve batımı, zenit 90,833°) (erişim 01.11.2026)
- NOAA Global Monitoring Laboratory — Solar Calculator, hesap ayrıntıları (erişim 01.11.2026)
- U.S. Naval Observatory — Sun and Moon Data for One Day (doğuş, batış, sivil alacakaranlık) (erişim 01.11.2026)
- Wikidata — Türkiye illeri (Q48336) ve il merkezlerinin koordinatları (P36, P625) (erişim 01.11.2026)
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Hesap deniz seviyesinde ve açık ufukta yapılır; dağ, bina ve yükseklik birkaç dakika fark yaratabilir.
- Namaz vakitleri (imsak, öğle, ikindi, akşam, yatsı) bu sayfada hesaplanmaz; Diyanet'in il ve ilçe takvimini esas al.
- Kutuplara yakın bölgelerde sonuç hassasiyeti düşer; enlem 65 dereceyle sınırlıdır.
Sıkça sorulan sorular
Bugün güneş kaçta doğacak?
İlini seç ve tarihi boş bırak; cihazının bugünkü tarihine göre doğuş, batış ve öğle saati gösterilir.
En uzun ve en kısa gün ne zaman?
Kuzey yarım kürede en uzun gün 21 Haziran civarı, en kısa gün 21 Aralık civarıdır. Bu tarihleri seçerek gün uzunluğunu karşılaştırabilirsin.
Gün doğumu ile sabah ezanı aynı mı?
Hayır. İmsak vakti şafağın sökmesiyle, Güneş ufkun epey altındayken başlar; gün doğumu ise Güneş'in ufukta görünmesidir. Namaz vakitleri için Diyanet takvimine bak.
Sonuç başka sitelerle neden bir dakika farklı?
Koordinat, yükseklik ve yuvarlama farkları bir iki dakikalık sapma yaratabilir. Sayfadaki değerler ABD Deniz Gözlemevi verileriyle karşılaştırılarak test edildi.