IPv6 adresi nasıl kısaltılır ve genişletilir?
Genişletmede :: işaretinin yerine, toplam grup sayısı 8 olacak kadar 0000 grubu konur ve her grup 4 haneye tamamlanır (RFC 4291 §2.2).
Kısaltmada RFC 5952 kuralları uygulanır: harfler küçük yazılır, her gruptaki baştaki sıfırlar atılır, en uzun ardışık sıfır dizisi :: olur. Eşit uzunlukta iki dizi varsa ilki kısaltılır; tek bir sıfır grubu :: ile kısaltılmaz.
Önek uzunluğu (/n) adresin ilk n bitinin ağı gösterdiğini belirtir. Ağ adresi, adresin ilk n biti korunup kalan bitleri sıfırlanarak bulunur; son adreste kalan bitlerin hepsi 1'dir.
Adres sayısı 2^(128 − n) ile hesaplanır. IPv6'da LAN alt ağları genellikle /64'tür; /48 bir sitede 65536 adet /64 alt ağ bulunur.
Adres türü IANA özel amaçlı adres kaydına göre belirlenir: fe80::/10 bağlantı yerel, fc00::/7 benzersiz yerel (ULA), ff00::/8 çok noktaya yayın, 2001:db8::/32 belgeleme, 2000::/3 genel adreslerdir.
Formül
- Ağ adresi
adres VE (ilk n biti 1 olan maske)- Son adres
ağ adresi VEYA (son 128 − n biti 1)- Adres sayısı
2^(128 − n)- /64 alt ağ sayısı
2^(64 − n)
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (IPv6 adresi: 2001:0db8:0000:0000:0000:ff00:0042:8329, Önek uzunluğu (/n, isteğe bağlı): 64) hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Genişlet | :: yerine eksik sıfır grupları konur, her grup 4 haneye tamamlanır | 2001:0db8:0000:0000:0000:ff00:0042:8329 |
| Kısalt (RFC 5952) | baştaki sıfırlar atılır, en uzun sıfır dizisi :: olur, küçük harf | 2001:db8::ff00:42:8329 |
| Ağ adresi | adres VE (ilk 64 bit 1 olan maske) | 2001:db8:: |
| Kısaltılmış gösterim (RFC 5952) | 2001:db8::ff00:42:8329 |
Kaynaklar
- IETF RFC 4291 — IPv6 adresleme mimarisi (§2.2 metin gösterimi, §2.3 önek) (erişim 31.10.2026)
- IETF RFC 5952 — IPv6 adresinin önerilen metin gösterimi (kısaltma kuralları) (erişim 31.10.2026)
- IANA — IPv6 Special-Purpose Address Registry (erişim 31.10.2026)
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Bölge kimliği (fe80::1%eth0) ve adres içinde /önek yazımı desteklenmez; önek uzunluğunu ayrı alana gir.
- Adres türü kaba bir sınıflandırmadır; IANA kaydındaki her özel blok (ör. Teredo, 6to4) ayrı ayrı gösterilmez.
- IPv4 alt ağ hesabı için IP alt ağ hesaplayıcısını kullan.
Sıkça sorulan sorular
IPv6 adresinde :: ne demek?
Bir ya da daha çok ardışık 0000 grubunun kısaltmasıdır. Adreste yalnızca bir kez kullanılabilir; iki kez kullanılırsa kaç grubun atlandığı belirsiz kalır.
/64 alt ağda kaç adres var?
2^64, yani 18446744073709551616 adres. IPv6'da otomatik adres yapılandırması (SLAAC) /64 önek varsayar; bu yüzden LAN'lar için standart boyuttur.
fe80 ile başlayan adres nedir?
Bağlantı yerel (link-local) adrestir. Her IPv6 arayüzü kendiliğinden bir fe80:: adresi alır; yalnızca aynı ağ bölütünde geçerlidir ve yönlendiricilerden geçmez.
Büyük harf mi küçük harf mi yazmalıyım?
İkisi de geçerlidir ama RFC 5952 küçük harfi önerir. Günlüklerde ve yapılandırma dosyalarında tutarlı arama için kısaltılmış küçük harf biçimi kullanılır.
2001:db8 adresleri neden internette çalışmaz?
2001:db8::/32 bloğu belgeler ve örnekler için ayrılmıştır (RFC 3849). Hiçbir gerçek ağa atanmaz ve yönlendirilmez.