İç ve dış iskonto nasıl hesaplanır?
Senet kırdırmak, vadesi gelmemiş senedi bugün nakde çevirmektir. Banka ya da alıcı, vadeye kadar geçecek süre için iskonto keser.
Dış iskontoda faiz senedin üzerindeki nominal tutara uygulanır: 50000 × 0,36 × 90 ÷ 365 = 4438,36. Eline 45561,64 TL geçer. Bankaların uyguladığı yöntem budur.
İç iskontoda faiz, bugün ödenecek peşin değere uygulanır; peşin değer vadede nominale ulaşacak tutardır: 50000 ÷ (1 + 0,36 × 90 ÷ 365) = 45923,50. İskonto 4076,50 TL olur.
Dış iskonto her zaman iç iskontodan büyüktür, çünkü daha büyük bir tutar (nominal) üzerinden hesaplanır. Dış iskontonun peşin değere göre gerçek yıllık maliyeti de ayrıca gösterilir.
Yıl 365 gün sayılır; 360 gün (ticari yıl) kullanan bir hesap için gün bazı seçeneğini değiştir.
Formül
- Dış iskonto
D = N × r × t ÷ B- İç iskonto
D = N × r × t ÷ (B + r × t)- Peşin değer
N − D- Dış iskontonun gerçek maliyeti
D ÷ (N − D) × B ÷ t
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (Yöntem: Dış iskonto (ticari, bankaların kullandığı), Senet nominal değeri (vadedeki tutar): 50.000,00 TL, Yıllık iskonto oranı (%): %36, Vadeye kalan gün: 90) hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Dış iskonto | 50.000 × 36 ÷ 100 × 90 ÷ 365 | 4.438,36 TL |
| İç iskonto | 50.000 × 32,4 ÷ (365 + 32,4) | 4.076,50 TL |
| Peşin değer | 50.000 − 4.438,36 | 45.561,64 TL |
| Dış iskonto tutarı | 4.438,36 TL |
Kaynaklar
Bu hesap dönemsel bir veri kullanmaz; yukarıdaki formülle tamamen tarayıcında yapılır.
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Banka komisyonu, BSMV ve masraflar dahil değildir.
- Basit faiz kullanılır; çok uzun vadelerde dış iskonto anlamsızlaşabilir.
- Vergi usul hukukundaki reeskont hesabı için tarihli ve TCMB oranlı ayrıntı gerekir; bu hesap genel iskontodur.
Sıkça sorulan sorular
Senet kırdırmada hangi yöntem kullanılır?
Bankalar genellikle dış iskonto uygular; iskonto senedin üzerindeki tutardan hesaplanır. İç iskonto matematiksel olarak daha doğrudur ve borçlu lehinedir.
İç ve dış iskonto neden farklı çıkar?
Dış iskonto nominale, iç iskonto daha küçük olan peşin değere faiz uygular. Oran ve süre arttıkça fark büyür.
Gün sayısını nasıl bulurum?
Kırdırma tarihinden vade tarihine kadar geçen takvim gününü say; gün hesaplama aracıyla da bulabilirsin.
Çek iskontosu da aynı mı hesaplanır?
Evet, vadeli çekte de nominal, oran ve gün aynı şekilde kullanılır.