Ortalama vade nasıl hesaplanır?
Her evrak için işlem tarihinden vade tarihine kaç gün olduğu bulunur. 1 Kasım 2026'dan 15 Aralık 2026'ya 44, 15 Ocak 2027'ye 75, 1 Mart 2027'ye 120 gün vardır.
Tutarlar günlerle çarpılıp toplanır: 10000 × 44 + 20000 × 75 + 30000 × 120 = 5540000.
Bu toplam, tutarların toplamına bölünür: 5540000 ÷ 60000 = 92,33 gün. Yuvarlanan 92 gün işlem tarihine eklenince ortalama vade 1 Şubat 2027 olur.
İşlem tarihini değiştirmek ortalama vade tarihini değiştirmez; yalnız gün sayısı değişir. Cari hesap mutabakatında ve toplu ödeme planında bu tarihi kullanabilirsin.
Tutarlarda binlik ayırıcı olarak nokta, ondalık için virgül kullanabilirsin: 25.000 ya da 25.000,50. Tek satırda birden çok evrakı noktalı virgülle ayırmak da olur.
Formül
- Ortalama gün
Σ (Tutarᵢ × Günᵢ) ÷ Σ Tutarᵢ- Ortalama vade tarihi
İşlem tarihi + yuvarlanmış ortalama gün
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (Vade tarihi ve tutar (her satıra bir çek/senet): 15.12.2026 10000 15.01.2027 20000 01.03.2027 30000, İşlem (başlangıç) tarihi: 01.11.2026) hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Σ (tutar × gün) | 10.000 × 44 + 20.000 × 75 + 30.000 × 120 | 5.540.000 |
| Σ tutar | 10.000 + 20.000 + 30.000 | 60.000,00 TL |
| Ortalama gün | 5.540.000 ÷ 60.000 | 92,3333 gün |
| Ortalama vade tarihi | 01.11.2026 + 92 gün | 01.02.2027 |
| Ortalama vade tarihi | 01.02.2027 |
Örneğin tablosu (3 satır)
| Sıra | Vade | Tutar | Gün | Tutar × gün |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 15.12.2026 | 10.000,00 | 44 | 440.000,00 |
| 2 | 15.01.2027 | 20.000,00 | 75 | 1.500.000,00 |
| 3 | 01.03.2027 | 30.000,00 | 120 | 3.600.000,00 |
Kaynaklar
Bu hesap dönemsel bir veri kullanmaz; yukarıdaki formülle tamamen tarayıcında yapılır.
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Faiz ya da vade farkı hesaplanmaz; yalnız ağırlıklı ortalama tarih bulunur.
- Gün, en yakın tam güne yuvarlanır; iş günü ve tatil kayması yapılmaz.
- Tablo en fazla 20 evrakta gösterilir; en fazla 200 evrak girilebilir.
Sıkça sorulan sorular
Ortalama vade ne işe yarar?
Farklı tarihli çek ve senetleri tek bir eşdeğer vadeyle ifade eder. Cari hesap mutabakatı, vade farkı pazarlığı ve toplu ödeme planı için kullanılır.
İşlem tarihi neden önemli değil?
Hangi günden sayarsan say, tutar ağırlıklı ortalama aynı takvim gününe denk gelir. İşlem tarihi yalnız kaç gün sonra olduğunu gösterir.
Tarihi nasıl yazmalıyım?
Gün.ay.yıl biçiminde yaz: 15.12.2026. 2026-12-15 biçimi de kabul edilir.
Geçmiş vadeli bir çek girebilir miyim?
Evet; işlem tarihinden önceki vadeler eksi gün sayılır ve sonuç buna göre öne kayar.