Vücut yağ oranı nasıl hesaplanır?
Ölçüleri sabah, aç karnına, mezurayı sıkmadan ve yere paralel tutarak al. Boyun gırtlağın hemen altından; erkekte bel göbek hizasından, kadında belin en dar yerinden; kadında kalça en geniş yerinden ölçülür.
Erkekte bel − boyun farkı, kadında bel + kalça − boyun toplamı ve boy logaritmik denkleme girer; sonuç vücut yoğunluğudur.
Yoğunluk Siri denklemiyle yağ yüzdesine çevrilir. Kilonu girersen yağ kütlesi (kilo × oran) ve yağsız kütle ayrıca hesaplanır.
Yöntem, su altında tartım gibi laboratuvar ölçümlerine göre ortalama birkaç puan hatayla çalışır; aynı koşullarda tekrarlanan ölçümler değişimi izlemek için uygundur.
Formül
- Erkek (yoğunluk)
D = 1,0324 − 0,19077 × log(bel − boyun) + 0,15456 × log(boy)- Kadın (yoğunluk)
D = 1,29579 − 0,35004 × log(bel + kalça − boyun) + 0,22100 × log(boy)- Yağ oranı (Siri)
%yağ = 495 ÷ D − 450
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (Cinsiyet: Erkek, Boy (cm): 178, Boyun çevresi (cm): 38, Bel çevresi (cm): 88, Kilo (kg, isteğe bağlı): 80) hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Bel − boyun | 88 − 38 | 50 cm |
| Vücut yoğunluğu | 1,0324 − 0,19077 × log(50) + 0,15456 × log(178) | 1,0561 |
| Yağ oranı (Siri) | 495 ÷ 1,05611 − 450 | %18,7 |
| Vücut yağ oranı | %18,7 |
Kaynaklar
- Hodgdon JA, Beckett MB (1984), Prediction of Percent Body Fat for U.S. Navy Men from Body Circumferences and Height. NHRC Rapor 84-11 (erişim 31.10.2026)
- Hodgdon JA, Beckett MB (1984), Prediction of Percent Body Fat for U.S. Navy Women from Body Circumferences and Height. NHRC Rapor 84-29 (erişim 31.10.2026)
- Siri WE (1961), Body composition from fluid spaces and density (%yağ = 495 ÷ yoğunluk − 450) (erişim 31.10.2026)
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Ölçüm hatası sonucu belirgin etkiler: belde 1-2 cm'lik fark yağ oranını yaklaşık bir puan değiştirebilir.
- Çok kaslı, çok zayıf ya da obez kişilerde ve 18 yaş altında yöntemin hatası artar.
- Sağlıklı yağ oranı aralıkları yaşa ve cinsiyete göre değişir; değerlendirmeyi uzmanla yap.
Sıkça sorulan sorular
Erkekte ve kadında normal yağ oranı kaç?
Kaynaklara göre değişmekle birlikte yetişkin erkeklerde yaklaşık %10-20, kadınlarda %20-30 aralığı genellikle sağlıklı kabul edilir. Kadınlarda temel yağ oranı biyolojik olarak daha yüksektir.
Bel çevresi nereden ölçülür?
ABD Donanması yönteminde erkekte göbek deliği hizasından, kadında belin en dar yerinden yatay olarak ölçülür.
Tartıların gösterdiği yağ oranı neden farklı?
Akıllı tartılar biyoelektrik empedansla ölçer ve vücuttaki su miktarından çok etkilenir. Mezura yöntemi ise vücut şekline dayanır; iki yöntem birkaç puan farklı sonuç verebilir.
Vücut yağ oranı mı VKİ mi daha iyi gösterge?
VKİ kas ile yağı ayırmaz; yağ oranı vücut kompozisyonunu daha iyi yansıtır. İkisini bel çevresiyle birlikte değerlendirmek en sağlıklısıdır.