Gerilim bölücü nasıl hesaplanır?
R1 giriş ile çıkış arasında, R2 çıkış ile toprak arasında bağlıdır. İki direnç seri olduğu için aynı akım geçer: I = Vgiriş ÷ (R1 + R2).
Çıkış gerilimi R2 üzerindeki gerilimdir: I × R2. Bu, Vgiriş × R2 ÷ (R1 + R2) formülüne eşittir.
Çıkışa yük bağlandığında yük R2 ile paralel olur; R2 ∥ yük değeri R2'den küçük olduğu için çıkış gerilimi düşer. Yük direnci R2'nin en az on katı olduğunda etki küçük kalır.
Bölücü sürekli akım çeker ve bu akım dirençlerde ısıya dönüşür. Pil ile çalışan devrelerde kayıp için yüksek değerli dirençler tercih edilir.
Formül
- Çıkış gerilimi
Vçıkış = Vgiriş × R2 ÷ (R1 + R2)- Yüklü çıkış
R2' = R2 × Ryük ÷ (R2 + Ryük); Vçıkış = Vgiriş × R2' ÷ (R1 + R2')- Bölücü akımı
I = Vgiriş ÷ (R1 + R2')
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (Giriş gerilimi (V): 12, R1 — üst direnç (Ω): 10.000, R2 — alt direnç (Ω): 4.700) hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Bölme oranı | 4.700 ÷ (10.000 + 4.700) | 0,3197 |
| Çıkış gerilimi | 12 V × oran | 3,8367 V |
| Çıkış gerilimi | 3,8367 V |
Kaynaklar
- MIT OpenCourseWare 6.002 — Circuits and Electronics (ders notları) (erişim 31.10.2026)
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Gerilim bölücü bir güç kaynağı değildir; motor, röle, LED şeridi gibi akım çeken yükleri beslemek için kullanılmaz. Bunun için regülatör kullan.
- Dirençlerin toleransı çıkış gerilimini değiştirir; hassas uygulamalarda düşük toleranslı direnç seç.
- Şebeke gerilimini dirençle bölme hesabı yapma; can güvenliği açısından uygun değildir.
Sıkça sorulan sorular
12 V'tan 5 V elde etmek için hangi dirençler kullanılır?
Oran R2 ÷ (R1 + R2) = 5 ÷ 12 olmalıdır. Örneğin R1 = 7 kΩ ve R2 = 5 kΩ ya da standart değerlerle R1 = 6,8 kΩ, R2 = 4,7 kΩ (yaklaşık 4,9 V). Bu çıkış yalnızca ölçüm ya da sinyal içindir, yük beslemek için değil.
Arduino analog girişi için gerilim bölücü nasıl seçilir?
Çıkışın en yüksek giriş gerilimini aşmaması gerekir. Örneğin 12 V'u 5 V'a indirmek için oranı 5 ÷ 12'nin altında tut ve 10 kΩ mertebesinde dirençler seç; mikrodenetleyici girişinin direnci çok yüksek olduğundan yük etkisi küçüktür.
Yük bağlanınca çıkış neden düşüyor?
Yük R2'ye paralel bağlanır ve alt kolun direncini azaltır. Bölme oranı küçülür, çıkış gerilimi düşer.
Eşit iki direnç kullanırsam ne olur?
Çıkış, giriş geriliminin tam yarısı olur: 12 V giriş için 6 V.