Amortisman nasıl hesaplanır?
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 315. maddesine göre amortisman, Hazine ve Maliye Bakanlığının faydalı ömre göre ilan ettiği oranlarla ayrılır. Normal oran, birin faydalı ömre bölünmesidir.
Mükerrer 315. maddeye göre bilanço esasında defter tutanlar azalan bakiyeler yöntemini seçebilir. Oran normal oranın iki katıdır, ancak yarıyı geçemez; her yıl önceki amortismanlar düşülmüş değer üzerinden hesaplanır ve son yıl kalan değer tamamen yok edilir.
320. maddeye göre binek otomobillerde aktife girilen yıl için ay kesri tam ay sayılarak kalan ay kadar amortisman ayrılır. Ayrılmayan kısım itfa süresinin son yılında gider yazılır.
Amortisman, kıymetin aktife girdiği yıldan başlar. Bir yıl ayrılmayan amortisman sonraki yıllara aktarılamaz.
Formül
- Normal yöntem
Yıllık amortisman = maliyet ÷ faydalı ömür- Azalan bakiyeler
Yıllık amortisman = kalan değer × min(2 ÷ faydalı ömür, 1/2)- Binek kıst
İlk yıl = yıllık tutar × kalan ay ÷ 12
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (Amortismana tabi tutar (maliyet): 100.000,00 TL, Faydalı ömür (yıl): 5, Yöntem: Normal (eşit tutarlı), Binek otomobil (kıst amortisman): Hayır) güncel veri setine göre hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Normal amortisman oranı | 1 ÷ 5 yıl | %20 |
| Uygulanan oran | normal oran | %20 |
| 1. yıl amortismanı | 100.000 ÷ 5 | 20.000,00 TL |
| Son yıl | kalan değer tamamen yok edilir | 20.000,00 TL |
| 1. yıl amortismanı | 20.000,00 TL |
Örneğin tablosu (5 satır)
| Yıl | Amortisman | Birikmiş amortisman | Net değer |
|---|---|---|---|
| 1. yıl | 20.000,00 | 20.000,00 | 80.000,00 |
| 2. yıl | 20.000,00 | 40.000,00 | 60.000,00 |
| 3. yıl | 20.000,00 | 60.000,00 | 40.000,00 |
| 4. yıl | 20.000,00 | 80.000,00 | 20.000,00 |
| 5. yıl | 20.000,00 | 100.000,00 | 0,00 |
Güncel oranlar ve veriler
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.313-321 (amortisman), mükerrer m.298 (yeniden değerleme oranları dipnotlarda) (erişim 01.11.2026)
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Faydalı ömür listesi gösterilmez; ömrü sen girersin.
- Gün esasına göre amortisman ve enflasyon düzeltmesi hesaba katılmadı.
- Binek otomobilde gider yazılabilecek amortisman sınırı bu hesapta uygulanmaz.
- Faydalı ömür yirmi yılı aşarsa tabloda yirminci yıldan sonrası tek satırda toplanır.
Sıkça sorulan sorular
Normal ve azalan bakiyeler arasındaki fark nedir?
Normal yöntemde her yıl aynı tutar ayrılır. Azalan bakiyelerde ilk yıllarda daha fazla, sonraki yıllarda daha az ayrılır; toplam amortisman yine maliyete eşittir.
Azalan bakiyeler yöntemini kimler kullanabilir?
Yalnızca bilanço esasına göre defter tutan mükellefler. Bu yöntemden normal yönteme geçilebilir; normal yöntemden azalan bakiyelere geçilemez.
Kıst amortisman nedir?
Binek otomobillerde aktife girilen yıl için yalnızca kalan aylar kadar amortisman ayrılmasıdır. Ayrılmayan kısım son yıl gider yazılır.
Faydalı ömrü nereden bulurum?
Hazine ve Maliye Bakanlığının amortisman oranları listesinde iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri yer alır. Bu süreden kısa olmamak üzere daha uzun bir süre de seçebilirsin.