Lastik çapı nasıl hesaplanır?
Lastik ebatı 205/55 R16 gibi yazılır. İlk sayı lastiğin milimetre cinsinden genişliği, eğik çizgiden sonraki sayı yanak oranıdır: yanak yüksekliği genişliğin yüzde kaçı ise o sayı yazılır. R radyal yapıyı, son sayı jant çapını inç olarak gösterir.
Yanak yüksekliği genişlik × yanak oranı ÷ 100 ile bulunur: 205 × 55 ÷ 100 = 112,75 mm. Jant çapı inçten milimetreye 25,4 ile çevrilir: 16 × 25,4 = 406,4 mm. Dış çap jant çapına iki yanak yüksekliği eklenerek bulunur: 406,4 + 2 × 112,75 = 631,9 mm. Bu formül BM Avrupa Ekonomik Komisyonu'nun lastik onayı düzenlemesindeki (UNECE R30) dış çap formülüdür.
Çevre π × dış çaptır; bir kilometrede lastiğin kaç tur döndüğü bir milyon milimetrenin çevreye bölünmesiyle bulunur. Hız göstergesi ve kilometre sayacı bu devir sayısından hesaplandığı için çapı farklı lastik göstergeleri saptırır.
İki ebatı karşılaştırırken dış çap farkının yüzdesi hız göstergesindeki sapmayı verir: yeni lastik büyükse gösterge 100 km/sa iken araç daha hızlı gider, küçükse daha yavaş. Muadil lastik seçerken dış çapın olabildiğince yakın kalması ve ebatın aracın onaylı ebatları arasında olması gerekir.
Formül
- Yanak yüksekliği
H = genişlik × yanak oranı ÷ 100- Dış çap
D = jant (inç) × 25,4 + 2 × H- Km başına devir
1000000 ÷ (π × D)- Gerçek hız (gösterge 100 iken)
100 × yeni D ÷ eski D
Örnek hesap
Aşağıdaki örnek, şu değerlerle (Lastik genişliği (mm): 205, Yanak oranı (%): 55, Jant çapı (inç): 16, Başka bir ebatla karşılaştır: Evet, yeni ebatla karşılaştır, Yeni lastik genişliği (mm): 225, Yeni yanak oranı (%): 45, Yeni jant çapı (inç): 17) hesaplayıcının kendisiyle hesaplanmıştır.
| Adım | Hesap | Değer |
|---|---|---|
| Yanak yüksekliği | 205 mm × 55 ÷ 100 | 112,8 mm |
| Jant çapı | 16 inç × 25,4 | 406,4 mm |
| Dış çap | 406,4 + 2 × 112,8 | 631,9 mm |
| Çevre | π × 631,9 mm | 1.985,2 mm |
| Yeni ebat dış çapı | 431,8 + 2 × 101,3 | 634,3 mm |
| Çap farkı | (634,3 − 631,9) ÷ 631,9 × 100 | %0,38 |
| Gösterge 100 iken gerçek hız | 100 × 634,3 ÷ 631,9 | 100,4 km/sa |
| Lastik dış çapı | 631,9 mm |
Kaynaklar
- UNECE Regulation No. 30 (binek araç lastikleri) — 2.17-2.19 tanımlar, 6.1.2.1 dış çap D = d + 2H, H = 0,01 × S × Ra (erişim 11.11.2026)
- UN Regulation No. 39 (hız göstergesi), AB Resmî Gazetesi L 2018/1857 — m.5.4: gösterilen hız gerçek hızdan küçük olamaz (erişim 11.11.2026)
Son güncelleme: (içerik ya da kullanılan verinin son değiştiği ya da kontrol edildiği tarih).
Hesaba katılmayanlar
- Sonuç etiketten hesaplanan teorik ölçüdür; gerçek çap marka, basınç, yük ve aşınmaya göre birkaç milimetre değişir.
- Yük endeksi, hız endeksi ve jant genişliği uyumu hesaplanmaz.
- Aracın ruhsatına ya da üretici onayına uygunluk denetlenmez.
- Etiketinde ebatı inç olarak yazan (31x10.50 R15 gibi) arazi lastikleri desteklenmez.
Sıkça sorulan sorular
205/55 R16 ne demek?
Lastik 205 mm genişliğinde, yanak yüksekliği genişliğin yüzde elli beşi kadar ve 16 inç janta takılan radyal bir lastiktir. Dış çapı yaklaşık 632 mm'dir.
Muadil lastik seçerken nelere bakmalıyım?
Dış çapın eski ebata çok yakın olmasına, ebatın ruhsatta ya da üreticinin onaylı listesinde bulunmasına, yük ve hız endeksinin düşmemesine ve lastiğin çamurluğa sürtmemesine bakılır.
Büyük lastik takınca hız göstergesi ne olur?
Dış çap büyüyünce lastik her turda daha uzun yol alır; gösterge ve kilometre sayacı gerçek değerin altında kalır. Hız göstergesi düzenlemesi göstergenin gerçek hızdan düşük göstermesine izin vermez; bu yüzden büyük lastik yasal sınırı zorlayabilir.
Jant çapı inç mi santim mi?
Jant çapı inç olarak yazılır; bir inç 25,4 milimetredir. 17 inç jant yaklaşık 431,8 mm çapındadır.